Phần lớn bài viết về cloud đều kết luận rằng bạn nên chuyển lên cloud. Bài này thì không. Có những hệ thống chuyển lên cloud xong đắt gấp đôi mà chẳng nhanh hơn chút nào.
Câu hỏi sai và câu hỏi đúng
Câu hỏi sai là "cloud có tốt hơn máy chủ vật lý không". Câu hỏi đúng là "tải của hệ thống này có dao động không, và dao động bao nhiêu".
Cloud tính tiền theo mức bạn dùng. Máy chủ vật lý tính tiền theo mức bạn mua. Nếu tải của bạn ổn định 24/7 ở mức 60% công suất, bạn đang trả tiền cho khả năng co giãn mà không bao giờ dùng đến. Nếu tải của bạn dồn vào bốn tiếng mỗi ngày rồi im lặng suốt hai mươi tiếng còn lại, máy chủ vật lý bắt bạn mua công suất cho đỉnh và để không phần lớn thời gian.
Bốn trường hợp nên chuyển lên cloud
1. Tải dao động mạnh và có thể dự đoán
Sàn thương mại điện tử vào đợt khuyến mãi, hệ thống tuyển sinh vào mùa thi, phần mềm kế toán vào kỳ quyết toán. Những hệ thống này có đỉnh gấp 5 đến 20 lần mức bình thường. Mua máy chủ cho đỉnh nghĩa là 90% thời gian trong năm bạn nuôi phần cứng nằm không.
2. Chưa biết hệ thống sẽ lớn tới đâu
Sản phẩm mới ra mắt, chưa rõ có 100 hay 100.000 người dùng. Cloud cho phép bắt đầu nhỏ và mở rộng theo thực tế. Mua sai phần cứng lúc này là khoản lỗ khó thu hồi.
3. Cần hiện diện ở nhiều khu vực địa lý
Khách hàng ở Nhật, Mỹ và Việt Nam mà chỉ có một máy chủ đặt tại Hà Nội thì độ trễ với khách Mỹ sẽ khoảng 200 mili giây trở lên. Dựng hạ tầng vật lý ở ba châu lục là chuyện của tập đoàn lớn. Trên cloud thì đây là vài thao tác cấu hình.
4. Đội ngũ mỏng, không có người chuyên trách hạ tầng
Máy chủ vật lý cần người thay ổ cứng khi hỏng, vá lỗi bảo mật, giám sát nhiệt độ phòng máy, xử lý mất điện. Nếu công ty bạn không có người làm việc đó, chi phí thật không nằm ở tiền thuê máy mà nằm ở rủi ro khi sự cố xảy ra lúc 2 giờ sáng.
Ba trường hợp nên ở lại máy chủ vật lý
1. Tải ổn định và đã biết rõ
Hệ thống nội bộ phục vụ 200 nhân viên, dùng từ 8 giờ đến 18 giờ, tải gần như không đổi suốt năm. Đây là kịch bản mà máy chủ vật lý thắng về chi phí, thường là thắng đậm. Với cấu hình tương đương, chi phí cloud trong 36 tháng thường cao hơn tổng chi phí mua máy, đặt colocation và bảo trì từ 1,8 đến 2,5 lần.
2. Dữ liệu bị ràng buộc pháp lý phải nằm trong nước
Một số ngành tại Việt Nam có yêu cầu lưu trữ dữ liệu trong lãnh thổ. Vẫn có cloud trong nước đáp ứng được, nhưng lựa chọn hẹp hơn nhiều và giá không còn hấp dẫn như các nhà cung cấp quốc tế.
3. Khối lượng truyền dữ liệu ra ngoài rất lớn
Đây là cái bẫy chi phí phổ biến nhất. Các nhà cung cấp cloud lớn thường không tính tiền dữ liệu đi vào, nhưng tính tiền dữ liệu đi ra. Hệ thống phát video, kho ảnh độ phân giải cao, dịch vụ tải file dung lượng lớn có thể phát sinh hoá đơn băng thông vượt xa tiền thuê máy. Hãy ước lượng con số này trước khi quyết định, đừng để đến hoá đơn tháng đầu mới biết.
Cách tính chi phí thật
So sánh đúng phải tính trong 36 tháng và phải gồm đủ các khoản sau. Rất nhiều bảng so sánh chỉ lấy tiền thuê máy chia cho tiền mua máy rồi kết luận, và kết luận đó gần như luôn sai.
| Khoản mục | Máy chủ vật lý | Cloud |
|---|---|---|
| Phần cứng | Chi một lần, khấu hao 3–5 năm | Nằm trong tiền thuê hàng tháng |
| Chỗ đặt máy, điện, làm mát | Thuê colocation hàng tháng | Đã bao gồm |
| Băng thông đi ra | Thường trọn gói | Tính theo GB, dễ vượt dự toán |
| Sao lưu và phục hồi | Phải tự dựng | Có sẵn nhưng tính phí riêng |
| Nhân sự vận hành | Cần người trực | Giảm đáng kể |
| Chi phí khi hỏng phần cứng | Thời gian chết cộng tiền thay thế | Nhà cung cấp chịu |
| Chi phí mở rộng | Mua thêm máy, chờ giao hàng | Thay đổi trong vài phút |
Một con số đáng nhớ
Với hệ thống có tải ổn định, điểm hoà vốn giữa cloud và máy chủ vật lý thường rơi vào khoảng tháng thứ 18 đến 24. Nếu bạn chắc chắn hệ thống sẽ chạy trên ba năm và tải không đổi, phép tính nghiêng về máy chủ vật lý. Nếu bạn không chắc điều gì cả, cloud mua cho bạn quyền được thay đổi ý định.
Phương án lai — thường bị bỏ qua
Không bắt buộc phải chọn tất cả hoặc không gì cả. Cách phổ biến và hiệu quả là đặt phần tải ổn định lên máy chủ vật lý, còn phần dao động thì để cloud gánh. Cơ sở dữ liệu chính chạy trên máy vật lý ở Hà Nội, còn máy chủ web tự động nhân bản trên cloud khi lượng truy cập tăng. Kiến trúc này phức tạp hơn nhưng thường cho chi phí tốt nhất với các hệ thống đã trưởng thành.
Sai lầm hay gặp khi chuyển đổi
- Bê nguyên xi lên cloud. Chuyển máy ảo từ phòng máy lên cloud mà không đổi kiến trúc thì bạn chỉ đổi chỗ đặt, không được lợi gì về co giãn, mà lại trả giá cloud.
- Không đặt cảnh báo chi phí. Một vòng lặp sai trong mã nguồn có thể tạo hoá đơn vài nghìn đô trong một đêm. Luôn bật cảnh báo ngân sách ngay ngày đầu.
- Quên tính chi phí rời đi. Kéo toàn bộ dữ liệu ra khỏi cloud để chuyển sang nhà cung cấp khác có thể rất đắt. Cân nhắc điều này trước khi khoá mình vào một hệ sinh thái.
- Chuyển hết trong một lần. Chuyển từng phần, mỗi phần chạy song song một thời gian trước khi cắt hệ thống cũ. Chậm hơn nhưng không có đêm nào phải thức trắng.
Bắt đầu thế nào
Trước khi bàn tới nhà cung cấp nào, hãy trả lời ba câu hỏi: tải của hệ thống dao động ra sao trong một năm, hệ thống dự kiến chạy bao lâu nữa, và mỗi giờ hệ thống ngừng hoạt động thì doanh nghiệp thiệt hại bao nhiêu. Ba con số đó quyết định câu trả lời, không phải danh sách tính năng của nhà cung cấp.
Bài viết được biên soạn từ kinh nghiệm triển khai hạ tầng và phần mềm của đội ngũ. Không nhận tài trợ, không quảng cáo sản phẩm.